Орынборда Ақтөбе облысының күндері өтті

27-28 сәуір күндері Ресей Федерациясына қарасты Орынбор облысында Ақтөбенің күндері ұйымдастырылды. Шара аясында екі өңірдің басшылары бастаған делегация өкілдері келіссөздер жүргізіп, бірқатар мәдени-спорттық жиындарға, сондай-ақ, ауылшаруашылық жәрмеңкесіне қатысты.
Халықаралық көрмеге шақырып, меморандумға қол қойды
Негізгі шарада Орынбор облысының әкімшілік ғимаратында өтіп, оған екі облыстың басшылары — Бердібек Сапарбаев пен Юрий Берг, аудан әкімдері мен бірқатар басқарма басшылары, құзырлы орган өкілдері болды.
Басқосуда әуелі Орынбор туралы бейнефильм көрсетіліп, артынша аталған өңірдің губернаторы Юрий Берг сөз алды:
— Ақтөбе облысының күндері сіздерді одан сайын жақын тануға, мәдениеттеріңіз бен салт-дәстүрлеріңізді жан-жақты білуге мүмкіндік береді деп ойлаймын.
Бізді онсыз да көп нәрсе байланыстырады. Шекаралас аймақтарды бұрыннан үлкен достық жалғап тұр. Енді осы шара екі облыста шығарылған өнімдермен  алмасып, тауарайналым деңгейін одан сайын жақсартуға сеп болатынына сенімдімін. «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» дәлізі арқылы да шекаралас бизнесті дамытуға үлкен мүмкіндік туып тұр. Аймақаралық әуе тасымалын бір ізге түсіру, жемшөп базасы мен көліктік-логистикалық орталықты, сондай-ақ, жол бойындағы автокөлік бекеттерін дамыту арқылы біз ынтымақтастығымызды одан сайын нығайтып, арадағы байланысты күшейтеміз.
Ақтөбеліктер бізге әу бастан-ақ жат емес. Біз үшін сіздер байырғы уақыттан әбден сіңіскен доссыздар. Сондықтан орынборлықтар сіздерді қашанда құшақ жая қарсы алуға дайын. Біздің елге қош келдіңіздер!  — деді.
Ақтөбе облысының әкімі Бердібек Сапарбаев өз сөзінде ақтөбелік делегацияның осында келудегі мақсаты да сол екенін, арадағы әріптестікті одан әрі жетілдіруге ерекше маңыз берілетінін атап өтті.
— Ең алдымен ақтөбеліктердің атынан осылай жылы шыраймен қарсы алып, барлығын жоғары деңгейде ұйымдастырғандарыңыз үшін ризашалығымды білдіргім келеді. Біз, алдыңғы буын өкілдері, ата-бабаларымыз салған сара жолды — берік достықты жоғалтып алмай, арадағы сыйластықты неғұрлым мықты етуге күш салуымыз қажеттігін ұмытпауымыз керек.
Елбасының сарабдал саясатының арқасында Еуразиялық экономикалық одақ  аясындағы ынтымақтастықты кеңейту мәселелерінде екі елдің арадағы байланысын дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашылады. Қазірдің өзінде өңірлеріміз арасындағы сауда-экономикалық қарым-қатынас қарқынды дамып келеді. Біз әлеуметтік жобаларды жүзеге асыру, көліктік-логистиканы дамытуға ерекше мүдделіміз, — деді Бердібек Машбекұлы.
Одан соң Орынбордың вице-губернаторы Наталья Левинсон, Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары Мұхтар Жұмағазиев баяндама жасап, жиналғандарға облыстардың ішкі-сыртқы саясаты, экономикасы, туризм әлеуеті туралы кеңінен мағлұмат берді.
Жалпы, Орынбор мен Ақтөбенің арадағы сауда-саттық қарқыны айтарлықтай. Мәселен, өткен жылы Ақтөбе облысы мен Ресей Федерациясы арасындағы өзара сауда көлемі 862,5 миллион АҚШ долларын құраса, оның 85 миллион АҚШ доллары — Орынбор облысының үлесінде. Ал Ақтөбе облысының экспорт үлесі — 41,8 миллион АҚШ доллары. Жыл өткен сайын Ақтөбенің сыртқа шығаратын тауарлары артып келеді: медициналық техника, құрылыс материалдары, бейметалл құбырлар, геологиялық және мұнай жабдықтары, алтынды және мыс концентраттары, кондитер өнімдері, т.б.
«Батыс Еуропа-Батыс Қытай» халықаралық транзиттік дәлізінің Ақтөбе облысындағы 628 шақырымдық құрылысы аяқталып, аталмыш жолмен жүретін автокөліктер легі мен жүк айналымы екі есе артты. Аталған жолдың құрылысы толық аяқталған соң Қытайдан Ресейге жүк жеткізу уақыты 40 тәуліктен 10 тәулікке қысқармақ. Сонымен бірге, өткен жылы 135 шақырымдық Ақтөбе-Орск көлік жолын қайта құрылымдау бастал?ы, бұл жұмыстар келер жылы аяқталады деп күтілуде.
Ескере кетерлігі, екі жақты кездесу барысында тараптар бірқатар меморандумдарға қол қойды. Оның аясында Орынбор және Ақтөбе облыстарының арасындағы шекаралық ынтымақтастық пен өзара әрекет ету мәселелері бойынша әрекеттердің үйлесімділігінің механизмі бекітілді. Ауыл шаруашылық пен кәсіпкерлік салалары бойынша жобаларды бірлесіп жүзеге асыру жайы да айтылды.
Бердібек Сапарбаев сөз соңында сондағы басшылықты биыл Астанада өтетін «ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесіне шақырып, билеттерді табыс етті.
— 10 маусым мен 10 қыркүйек күндері елордамызда 115 елден келген 2,5 миллион турист қатысатын «ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесі өткізіледі. Бұл — тәуелсіз Қазақстанның ең ауқымды жобасы. Оның негізгі тақырыбы болып табылатын «Болашақ энергиясы» халықаралық қоғамдастықтың барлық ғаламшарға әсер ететін энергия тұтынуға алаңдаушылығын бейнелейді, — деген облыс әкімі орынборлықтарды осынау ірі шарадан қалыс қалмауға шақырды. Өз кезегінде Юрий Берг көрмеге міндетті түрде келетінін, оның дайындығы туралы хабардар екенін жеткізді.
Қазақстандық студенттермен қауышты
Облыс әкімі Бердібек Сапарбаев еліміздің түкпір-түкпірінен Орынборға барып, білім алып жатқан жастармен кездесті. Орынбор мемлекеттік университетінде өткен шарада Қазақ елінің Тәуелсіздік алғалы жеткен жетістіктері, одан әрі даму жоспары, Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев қойған міндеттер сөз болды. Сондай-ақ, Қазақстанның ендігі мақсаты — әлемдегі 30 дамыған елдің қатарына кіру екені баян етілді.
— Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев мемлекеттік жастар саясатын дамытуға баса мән береді. Қазақстанда жастарға арналған республикалық «Болашақ», «Дипломмен — ауылға» бағдарламалары жемісті жүзеге асырылуда. «Болашақ» бағдарламасымен көптеген қыз-жігіттер әлемнің беделді оқу орындарында білім алады. Орынбор облысының губернаторы Юрий Бергтің арқасында қазіргі таңда 60 ақтөбелік осындағы ауыл шаруашылық университетінде оқып жатыр,— деді өңір басшысы Бердібек Сапарбаев.
Сұрақ-жауап бөлімі келгенде Рафаэль Баттаев сынды студенттер аграрлық сала мамандарына қандай дәрежеде сұраныстың барын сұраса, Темірлан Өтегенов жастарды ұмытпай, осылай арнайы көңіл бөлген ресми делегацияға алғысын айтты. Ал Бердібек Сапарбаев қатысушыларға сыртта игерген білімнің шарапатын туған жерде көрсету керектігін, Қазақстанға білікті кадрлар қашанда артық болмайтынын келтірді.
— Осында отырған әр жастың Қазақстанның патриоты екеніне сенімдімін. Сондықтан туған жерге оралуды ұмытпаңыздар. Орынборда жүрген әр студент өзінің қай жақтан екенін, олар арқылы өзгелер біздің ұлтты, мәдениетті, жалпы болмысымызды танитынын естен шығармауы тиіс. Сіздер құрбы-құрдастарыңыздың арасында үлгілі болсаңыздар, бізге одан артық ештеңенің керегі жоқ. Қазақстанды ұятқа қалдырмай, елге абыроймен оралуларыңызға тілекшімін, — деген облыс әкімі ел Президентінің  «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» атты Қазақстан халқына Жолдауы мен «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында тілге тиек етілген мәселелерге тоқталып, елдің мерейін асыру жолында бірлесе қызмет етуге шақырды.
Емен-жарқын жүздесуді түйіндеген Бердібек Сапарбаев жастарға амандық, оқуда табыс тілей отырып, «ЭКСПО-2017» көрмесіне билеттер ұсынды. Жиналғандармен естелік суретке түсті.
Сонымен қатар, ақтөбелік топ Қызыл алаң шағын ауданында орналасқан орта мектептің ашылуына қатысты. Облыс әкімі мұндағы басшылыққа тұмар тәріздес картина һәм кәдесыйды тарту етті.
Бердібек Сапарбаев балаларға арналған «Солнечная страна» орталығының қызметімен де танысты.
Инвестициялық жобалардың игіліктері таныстырылды
Шара аясында «Оренбуржье» кешенінде инвестициялық көрме ұйымдастырылды. Мақсат — шекаралас аймақтар кәсіпорындарының нарықтағы географиясын кеңейтіп, олардың әлеуетін арттыруына жағдай жасау.
Ақтөбе облыстық индустриялық-инновациялық даму басқармасы басшысының орынбасары Дархан Ермағанбетовтың айтуынша, аталған шараның қай т?рапқа да берері мол.
— Мәдени-спорттық шаралармен шектелмей, Ақтөбе облысының инвестициялық жобаларын алып келіп отырмыз. Тоғыз жолдың торабында орналасқан өңірдің, әрине, бұл саладағы жетістіктері аз емес. Бір жағынан, бұл бізге жарнама.
Көрме барысында ресейлік кәсіпкерлерге, сала мамандарына өнеркәсіп, ауылшаруашылық салаларына қатысты жобаларды ұсынып қана қоймай, инвесторларға қызмет көрсету орталығының үлгісін көрсеттік. Келушілер Ақтөбеде инвестиция тартуға қатысты жұмыстардың жан-жақты жүргізіліп жатқанына куә болды, — дейді ол.
Дархан Ермағанбетовтен білгеніміздей, көрмеге Ақтөбенің 29 инвестициялық жобасы ұсынылған. Олардың арасында тау-кен ісі, металлургиялық және өңдеу өнеркәсібі, машина құрастыру, ауыл шаруашылығы, т.б. салаларға қатысты жобалар бар.
Сонымен қатар, жергілікті кәсіпкерлер Орынбордағы ірі қара малды соятын және сиыр етін өңдейтін зауыттың жұмысымен танысты. Қуаттылығы жылына 100 мың бас болатын «Оренбив» компаниясы көршілес облыстармен әріптестік орнатуды жоспарлап отыр.
Ауылшаруашылық жәрмеңкесі: 80 тоннадан астам өнім қойылды
Жалпы саны 60-қа жуықтайтын ақтөбелік өндірушілер мен кәсіпорындар, сондай-ақ, облыстың 12 ауданынан әкелінген түрлі азық-түлік өнімдері Орынбордағы ауылшаруашылық жәрмеңкесіне жеткізілді.
105,5 миллион теңгеге бағаланған 80 тоннадан астам өнім, атап айтқанда, 20 тонна сиыр, жылқы, шошқа және тауық  еттері, 10 тонна күнбағыс майы, 3,5 тонна сүт өнімдері, 9 мың дана жұмыртқа, 8,5 тонна ұн мен макарон өнімдері және 26 тонна кондитер өнімдері, тары-талқан, шұбат, ешкі сүті ұсынылды. Мұндағы бағалар Орынбор облысының базарларынан 10-20 пайызға төмен болды. Оның үстіне, барлығы — ауылдың дәмі, яғни ешқандай қоспасыз, табиғи өнімдер.
Ауылшаруашылық жәрмеңкесіне Ақтөбеден келгендердің бірі — «Ақ құс» фабрикасының менеджері Гүлжамал Черкасова. Оның сөзінше, тауық етіне қызығушылық танытып жатқан орынборлықтардың қарасы қалың.
— Біз мұнда 3 тонна тауық етін әкеліп отырмыз. Бағасын да осындағы нарыққа сай етіп, ұйымдастырушылардың талабы бойынша қойдық. Біздің өнімдерімізге бұл жақта сұраныс бар. Әсіресе, үлкен кісілер саудалап жатыр.
Меніңше, осындай жәрмеңкелер арадағы әріптестікті, ынтымақтастықты арттырып қана қоймайды. Ол жергілікті тұрғындарға да пайдалы. Бізге де тиімді. Сол себепті, осындай облыс күндері басқа облыстарда да өтіп тұрса, нұр үстіне нұр болар еді деп ойлаймын, — дейді Гүлжамал.
Мәртөк ауданынан келген «Мәртөк сүт» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің өкілдері де дән риза. Аталған кәсіпорынның аға шебері Ләззат Шүренбаеваның айтуына қарағанда, олар Орынбор өлкесіне 110 литр сүт әкелген. «Орынборда біз секілді зауыттар көп болса да, Ақтөбенің сүтін сатып аламын деушілер бар. Яғни мұндағы нарықта да тауарымызды алуға ниет білдірушілер  кездеседі. Сауданың қалай болғанын жәрмеңкенің соңында көреміз», — дейді ол.
Мәдениет қызметкерлері ұйымдастырған мереке
Мәдени шаралардың дені Ю.Гагарин атындағы даңғылдың бойында орын тепкен этноқалашықта өтті. Ашық аспан астында өткізілген мерекелік концертке Ақтөбе облысының әкімі Бердібек Сапарбаев, Орынбор облысының губернаторы Юрий Берг арнайы келіп, құттықтау сөз сөйледі.
— Біздің мемлекеттерімізді тек мәңгілік достығымыз бен одақтастығымыз туралы келісімшарттар мен декларациялар ғана емес, сонымен қатар, экономика, сауда, мәдениет және өзге де салалар байланыстырады. Соңғы 25 жыл ішінде Қазақстан мен Ресей мемлекеттік құрылыста, экономикалық, әлеуметтік және мәдени дамуда үлкен жетістіктерге жетіп, сара жолдан өтті. Мен мұндай шаралар екі жақты, игілігі мол қатынастардың дамуына себепші болады деп ойлаймын. Біздің екі елдің келешек ұрпағы алдындағы міндетіміз — осы достығымызды сақтау, — деп Бердібек Сапарбаев жылы лебізін білдірсе, ал Юрий Берг: «Бүгін — Орынборда өңірлеріміз арасында болған, бар және болатын достық мерекесі. Біздің де міндетіміз сол — кейінгі ұрпағымыздың да осылай өзара достық қарым-қатынаста болуы үшін барлығын жасау. Бүгінгі оқиғаның біздің облысымыздың тарихында қалатыны сөзсіз. Осындай күндерді біз де Ақтөбе облысында өткізуге ниеттіміз», — деді.
Одан соң ақтөбелік өнер шеберлерінің дайындаған «Дәстүрім-салтым — шарықтар даңқым» театрландырылған бағдарламасы сахналанды. Артынша ресми делегация ұлттық спорт түрлерінен достық кездесулерді тамашалап, осында қойылған ақтөбелік «Арбатты» барып көрді. Мұнда қолөнер шеберлерінің көрме-жәрмеңкесі ұйымдастырылды.
Осы этноқалашықта киіз үйлер тігіліп, қазақтың ұлттық салт-дәстүрлері таныстырылды, ұлттық тағамдар ұсынылды.
Сондай-ақ, Т.Ахтанов атындағы облыстық драма театр артистері «Махаббат мұңы» спектаклін сахналады.
Кешқұрым Орынбордың үш мың көрерменге шақталған концерттік залында «Айналдым, Атамекен!» гала-концерті өтті. Оған А.Жұбанов атындағы халықтық аспаптар оркестрі, камералық оркестр, хор, «Аққу» би ансамблі, басқа да көптеген өнерпаздар атсалысты. Мұнда да екі облыстың басшылары осынау шараның маңызы зор екенін, арадағы байланысты нығайтуда орны ерек екенін айтты.
Орынбордағы Ақтөбе облысының күндерін Ростроповичтер атындағы Орынбор мемлекеттік өнер институтының 20 жылдығына арналған мерекелік концерт қорытындылады. Бауырлас қазақ еліне өздерінің ықыласын, осылайша, ән-күймен білдірген орынборлықтарға Бердібек Сапарбаев алғысын айтып, ақтөбелік делегацияның атынан бір құшақ гүлді ұсынды.